Miażdżyca

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą zwyrodnieniową naczyń krwionośnych - dużych i średnich tętnic, polegającą na powstawaniu w wewnętrznej powierzchni błon tętnic blaszek miażdżycowych. Początkowo w błonie odkłada się cholesterol i inne lipidy. Powoduję to gromadzenie się makrofagów, rozrost fibroblastów oraz komórek mięśni gładkich tętnicy, a także rozrost drobnych naczyń krwionośnych odżywiających ścianę tętnicy. Następnie miejsca te ulegają zwapnieniu, co jest jedną z głównych przyczyn stwardnienia tętnic. Kolejnym etapem jest pojawienie się owrzodzeń miażdżycowych, co skutkuje narastaniem przyściennych zakrzepów w tętnicach i prowadzi do zwężenia światła naczynia, gorszego przepływu krwi aż do niedokrwienia narządów, do których prowadzi dana tętnica.

Najbardziej niebezpieczne skutki ma to dla:

• naczyń wieńcowych - może prowadzić do zawału mięśnia sercowego oraz choroby niedokrwiennej serca
• tętnic kręgowych i szyjnych prowadzących do mózgu - może prowadzić do niedokrwienia mózgu, zmian psychicznych oraz udarów mózgu
• aorty - może powodować powstanie tętniaka
• naczyń kończyn dolnych - u chorych na cukrzycę może przyczynia się do powstania zespołu stopy cukrzycowej

W chorych naczyniach obwodowych, miażdżyca powoduje niedokrwienie mięśni, co objawia się ich bólem w czasie wysiłku oraz oziębieniem, a także zanikiem. Niedokrwienie kończyn oznacza gwałtowny ból, bladość i ich oziębienie, a w rezultacie pogorszenie ich czucia. Niedokrwienie narządów oznacza zaburzenia ich funkcjonowania. Przykładowo dla nerek wywołuje chorobę nadciśnieniową.

Przyczyny powstawania miażdżycy nie są do końca poznane. Pewne jest jednak, że pewne czynniki są kluczowe w procesie powstawania choroby. Są to m. in:

• złe odżywianie - dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe
• stres
• hypercholesterolemia, hiperlipidemie
• zaburzenia krzepnięcia krwi
• palenie tytoniu
• nadciśnienie tętnicze - ponieważ powoduje uszkodzenia tętnic oraz negatywnie wpływa na stan całego organizmu. Jednocześnie same procesy miażdżycowe wywołują nadciśnienie tętnicze
• brak ruchu - powoduje gorsze ukrwienie organizmu i uniemożliwia osiągnięcie właściwego składu lipoprotein we krwi
• cukrzyca
• infekcje bakteryjne (rodzaj Chlamydia )

Miażdżyca jest obecnie jedną z głównych przyczyn śmierci w krajach wysoko rozwiniętych. Profilaktyka miażdżycy opiera się przede wszystkim na zaniechaniu palenia tytoniu, aktywności ruchowej oraz właściwej diecie. Należy ograniczyć spożywanie cholesterolu, nasyconych kwasów tłuszczowych, izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych (utwardzone tłuszcze roślinne występujące w margarynach, batonach, ciastkach), alkoholu, cukrów prostych. Porządane w diecie są natomiast nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik oraz zastąpienie cukrów prostych złożonymi (makarony, ziemniaki). Ważne jest także utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularna kontrola ciśnienia krwi oraz poziomu cholesterolu we krwi.

Leczenie miażdżycy polega na przyjmowaniu leków obniżających poziom cholesterolu oraz wyrównujących ciśnienie krwi. Niezbędne jest stosowanie zaleceń będących równocześnie profilaktyką. Im wcześniej rozpocznie się leczenie i higieniczny tryb życia, tym mniejsze będą zagrożenia związane z chorobą.