Oparzenia słoneczne

Oparzenie słoneczne jest to uszkodzenie skóry pod wpływem nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Za oparzenia słoneczne odpowiada głównie promieniowanie ultrafioletowe krótkie UVB, a także długie UVA. Najczęstsze są oparzenia pierwszego stopnia. Objawiają się zaczerwienieniem skóry, jej zwiększoną wrażliwością, pieczeniem, swędzeniem i bólem, które najbardziej ujawniają się po 12-24 godzinach od opalania, a zanikają po 72 godzinach. W poważniejszych przypadkach pojawiają się pęcherze, wtedy można mówić o oparzeniach drugiego stopnia. Po kilku dniach od momentu zniknięcia poparzeń zaczyna schodzić naskórek.

Promieniowanie UV jest szkodliwe, reakcją obronną organizmu jest produkcja barwnika - melaniny, która gromadzi się w skórze i absorbuje oraz odbija promieniowanie UV. Opalenizna jest więc efektem mechanizmu obronnego.

Na stopień oparzeń wpływają:

• długi czas ekspozycji na promieniowanie
• duże natężenie promieniowania (brak zachmurzenia, śnieg, woda, wysokość nad poziomem morza)
• jaśniejsze zabarwienie skóry (mniejsza zawartość melaniny)
• miejsce na ciele, najbardziej wrażliwe są: okolice powiek, dekoltu, dołu brzucha, wewnętrznych powierzchni ud

Ryzyko poparzeń i udaru jest zwiększone u ludzi starszych, niemowląt i małych dzieci oraz u osób zażywających niektóre leki, takie jak: przeciwpadaczkowe, przeciw arytmii, przeciwdepresyjne, odwadniające, niektóre antybiotyki czy stosujących niektóre kremy, maści czy perfumy - może wystąpić reakcja fototoksyczna

Oprócz poparzeń promieniowanie słoneczne może spowodować:

• udar słoneczny: bóle i zawroty głowy, uczucie osłabienia i przyspieszone tętno, gorączka, nudności, wymioty
• zapalenie skóry
• powstanie zmian pigmentowych (piegi, punktowe przebarwienia i odbarwienia)
• wysuszenie skóry, marszczenie, szybsze jej starzenie się
• nowotwory skóry w tym złośliwe, np. najgroźniejszy czerniak

Przy poparzeniach pierwszego stopnia można zastosować:

• chłodny prysznic
• okłady z zimnego mleka lub jogurtu (ochładzają i nawilżają)
• mleczka, balsamy, preparaty zawierające witaminę E, alantoinę lub pantenol

Przy poparzeniach drugiego stopnia konieczna jest wizyta lekarska. Konieczne może się okazać zastosowanie maści steroidowych i leków przeciwzapalnych, aby uniknąć zakażenia skóry. Ulgę mogą przynieść zimne okłady z lodu. Również przy objawach udaru czy wyjątkowym zaognieniu i bólu poparzonych miejsc należy zgłosić się do lekarza.

Ochrona przed promieniowaniem słonecznym opiera się na:

• stosowaniu kremów z odpowiednio wysokim filtrem SPF (im bliżej równika, im jaśniejsza cera tym mocniejsze filtry) 20-30 minut przed ekspozycją na słońce; dla dzieci przeznaczone są specjalne preparaty
• nie wystawianiu niemowląt na słońce, nie należy do 6 miesiąca stosować u nich kremów z filtrem
• spożywanie dużej ilości wody w trakcie i po opalaniu; szczególnie ważne przy udarach
• unikaniu długotrwałego przebywania na słońcu, szczególnie w pierwszych dniach opalania się (maksymalnie ok. 15 min)
• unikaniu przebywania w pełnym słońcu w godzinach 11-14, wtedy promieniowanie jest najbardziej intensywne
• osłanianiu głowy, ramion, karku - najlepiej nadają się ubrania z włókien naturalnych (len, bawełna)
• stosowaniu okularów przeciwsłonecznych z filtrem