Osteoporoza
Osteoporoza inaczej zrzeszotnienie kości, to choroba polegająca
na postępującym zaniku masy kostnej poprzez zmniejszenie gęstości
struktury kości, co zwiększa jej łamliwość. Najczęściej dotyka ludzi
starszych, przede wszystkim kobiet po menopauzie. Im kobieta wcześniej
weszła w etap menopauzy (np. po operacji usunięcia jajników), tym
zagrożenie osteoporozą jest większe.
Początkowo choroba nie wykazuje objawów. Często wykrywana jest
dopiero w przypadku złamań kości z powodu niewielkich urazów, kiedy
ubytek masy kostnej jest już bardzo duży. Najczęściej złamaniom
ulegają kości kręgosłupa, kość promieniowa, żebra, kostki, miednica,
kość ramienna. Najbardziej niebezpieczne okazują się złamania szyjki
kości udowej.
Chory może doświadczać również:
- bóli kości długich wywołanych ich obciążeniem
- obniżenia wzrostu spowodowanego kompresyjnymi złamaniami kręgów
(ponad polowa chorych nie odczuwa bólu kiedy ich kręgi zapadają
się)
- bóli kręgosłupa
- nadmiernego łukowatego, wygięcia w stronę grzbietową piersiowej
części kręgosłupa
Zachorowaniom sprzyjają takie czynniki jak:
- dieta uboga w białko i wapń
- długotrwałe unieruchomienie, niezależnie od wieku może wywołać
zanik masy kostnej
- spożywanie alkoholu w nadmiernych ilościach
- spożywanie kawy w nadmiernych ilościach
- palenie papierosów
- nadwaga
- mała aktywność fizyczna
- wątła budowa ciała
- niektóre leki
- choroby ,takie jak: kamica nerkowa, cukrzyca, reumatoidalne
zapalenie stawów
- niedobór hormonów głównie związany z klimakterium (estrogenu
u kobiet, testosteronu u mężczyzn)
- złe wydzielanie hormonów przez korę nadnerczy, nadmiar kortykosteroidów
- uwarunkowania genetyczne, dziedziczenie po matce
Przy osteoporozie znaczenie ma wyjściowa masa kości. Wraz z procesem
starzenia następuje ubytek masy kości, przy osteoporozie jest on
dodatkowo zwiększony. Jeśli jednak we wcześniejszym okresie życia
kości były gęste, mocne, to mimo systematycznej utracie masy kostnej,
jej duży zapas może zapobiec złamaniom. Dlatego bardzo ważna jest
profilaktyka. Kluczowe znaczenia ma dieta bogata w wapń, białko
i witaminę D (produkty mleczne). Ważny jest również regularne uprawianie
sportu, który wzmacnia układ mięśniowy i kostny.
Diagnostyka opiera się na badaniu gęstości mineralnej kości za
pomocą densytometrii. Kość prześwietla się podwójną wiązką promieniowania
RTG, a otrzymane dane analizuje komputer i określa gęstość kości.
Badaniu podaje się zazwyczaj szyjkę kości udowej, odcinka lędźwiowego
i krzyżowego kręgosłupa oraz dalszego odcinka kości promieniowej,
ze względu na ich dużą częstość urazów. Wykonuje się również badania
laboratoryjne zawartości wapnia i fosforu w kościach, a także biopsję.
Metody lecznicze opierają się na zwiększeniu masy kostnej i odbudowie
jej struktury poprzez pobudzanie komórek kościotwórczych,a także
na hamowaniu ubytków kośćca działając na komórki wyspecjalizowane
w niszczeniu kości. Chorym podaje się witaminę D, hormony i sole
wapnia. U kobietom po menopauzie stosuje się hormonalną terapię
zastępczą. Ważne jest unikanie upadków. Osoby z osteoporozą powinny
uważać w łazience, zadbać o porządek w swoim otoczeniu, tak aby
nie potknąć się o przedmioty,kable leżące na podłodze itp. |
