Pneumonia, zapalenie płuc

Zapalenie płuc jest spowodowane stanem zapalnym miąższu płuc. Najczęściej zapalenie jest płatowe lub występuje jako powikłanie zapalenia oskrzeli. Przyczyny mogą być różne:

• bakterie (paciorkowce, gronkowce, pneumokoki)
• wirusy - najczęściej spowodowane wirusem grypy, leczenie objawowe
• grzyby - dotyczą głównie osób z obniżoną odpornością
• atypowe: mykoplazmatyczne, legionellowe zapalenie płuc
• alergeny
• substancje chemiczne - dostają się do światła oskrzelików i pęcherzyków płucnych

Najczęstszą bakterią wywołującą zapalenie płuc jest dwoinka zapalenia płuc. Dochodzi do obrzęku płuc pęcherzykowego i śródmiąższowego. Objawy typowego zapalenia płuc to:

• osłabienie
• bóle mięśni
• wysoką gorączka
• dreszcze
• zlewne poty
• kaszel - najpierw suchy, potem wilgotny
• bóle klatki piersiowej przy oddychaniu
• duszności
• szmer oddechowy oskrzeli lub szmer pęcherzykowy zaostrzony podczas osłuchiwania

Na zachorowania szczególnie podatne są:

• niemowlęta i osoby starsze (szczególnie leżące w łóżku)
• alkoholicy
• osoby niedożywione
• osoby palące tytoń
• osoby z obniżoną odpornością (cukrzycy, nosiciele wirusa HIV, osoby leczone glikokortykosteroidami, cytostatykami, radioterapią)
• osoby z przewlekłymi zapaleniami oskrzeli, wziewnie przyjmujące leki, intubowane, z wentylacją mechaniczną
• osoby z innymi chorobami (układu oddechowego, krążenia,nerek, zaburzeniami neurologicznymi)

Nie leczone lub źle leczone zapalenie płuc może wywołać powikłania:

• ropniak opłucnej, ropień płuca
• zapalenie osierdzia
• zapalenie opłucnej
• martwica tkanki płucnej
• zespół ostrej niewydolności oddechowej

Atypowe zapalenia płuc charakteryzują się lepszym stanem ogólnym chorego, mniejszą gwałtownością, niższą gorączką (długotrwałe stany podgorączkowe), suchym, męczącym kaszlem, bólem gardła, stawów, mięśni, dusznościami, zaburzeniami ze strony układu pokarmowego. Objawy osłuchowe są mniejsze. W zależności od drobnoustroju może wystąpi niedokrwistość hemolityczna, żółtaczka, zapalenie mięśnia sercowego, rdzenia kręgowego, opon mózgowych i mózgu, stawów, krwawienie z górnego i dolnego odcinka układu pokarmowego i wiele innych.

Zapalenie płuc wywołane substancjami chemicznymi to najczęściej zapalenie zachłystowe - do płuc dostaje się treść żołądka. Inne przyczyny to dostanie się do płuc: substancji żrących, toksycznych par i gazów, substancji o charakterze tłuszczowym). Objawy to: sinica, przyspieszony oddech, przyspieszona akcja serca, trzeszczenia u podstawy płuc, niedotlenienie chorego. Później pojawia się gorączka i kaszel.

Leczenie opiera się na podawaniu antybiotyków o szerokim spektrum działania, następnie antybiotyków celowanych oraz na podawaniu leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, przeciwkaszlowych i wykrztuśnych. W przypadkach mniej typowych wykonuje się badania radiologiczne, posiew i badanie plwocin. Stosuje się wtedy inne antybiotyki lub leki przeciwgrzybiczne - zależnie od przyczyny zapalenia płuc. Należy dużo wypoczywać i leżeć, ale również wstawać, aby lepiej przewietrzyć płuca.