Porażenia prądem

Porażenie prądem elektrycznym to skutek działania prądu elektrycznego na żywy organizm w wyniku przepływu prądu przez tkanki ciała, podłączonego bezpośrednio do obwodu lub wywołanego pośrednio przez działanie łuku elektrycznego. Porażenia prądem elektrycznym może również spowodować piorun.

Do wywołania negatywnych skutków w tkankach wystarczy przepływ prądu o natężeniu powyżej około 1 miliampera. Przepływ prądu powyżej 20 mA trwający dłużej niż kilkanaście sekund jest niebezpieczny dla zdrowia, a powyżej ok. 70 mA dla życia. Aby przez ciało przepłyną prąd o natężeniu 1 mA wystarczy kontakt suchej skóry z przewodem elektrycznym o napięciu 100 woltów. Dla wilgotnej skóry napięcie to może by niższe.

Najbardziej niebezpieczny jest prąd przemienny. Płynie on m. in. w mieszkaniach. Trochę mniej niebezpieczny jest prąd stały (w samochodach) oraz prąd o wysokiej częstotliwości (radary, mikrofale).

Stopień i rodzaj zmian w organizmie wywołanych przepływem prądu elektrycznego będzie zależał od:

• natężenia i częstotliwości prądu
• rodzaju prądu
• napięcia
• czasu i drogi przepływu
• temperatury, wilgotności skóry
• powierzchni kontaktu z prądem
• drogi przepływu prądu przez ciało; najgroźniejszy jest przepływ przez klatkę piersiową, od ręki do ręki lub od ręki do nogi
• uszkodzenia wzroku wywołane dużą jaskrawością łuku elektrycznego

Przepływ prądu wywołuje w organizmie zmiany fizyczne, chemiczne i biologiczne:

• skurcz mięśni; może być przyczyną zwichnięć i złamań
• zaburzenia elektrolitowe i funkcjonowania poszczególnych układów
• utrata przytomności
• zatrzymanie pracy serca
• bezdech
• niewydolność oddechowa
• oparzenia w miejscu kontaktu z prądem oraz w miejscach wyjścia prądu (głównie plecy i stopy); mają postać owalnych zmian (oparzenia Joule'a). Wewnątrz organizmu może dojść do martwicy mięśni, naczyń krwionośnych, nerwów
• śmierć

Pierwsza pomoc w oparzeniach opiera się na:

• wyłączeniu źródła prądu, wcześniej nie wolno dotykać porażonego
• odciągnięciu poszkodowanego stosując kawałek suchego drewna, gumy
• wezwaniu pomocy
• w razie braku oddechu i tętna należy rozpocząć sztuczne oddychanie masaż serca
• oparzenia należy zabezpieczyć jałowym opatrunkiem
• złamania i zwichnięcia należy unieruchomić
• jeśli porażony jest nieprzytomny, ale zachowany jest oddech i praca serca należy ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej (wyjątek stanowi podejrzenie uszkodzenia kręgosłupa)