Próchnica zebów
Próchnica to choroba zębów spowodowana demineralizacją, niszczeniem
oraz rozkładem szkliwa i zębiny. Uznana jest za chorobę społeczną
ponieważ dotyka niemalże 100% ludności.
Przy powstawaniu próchnicy zębów znaczenie mają:
- Bakterie (głównie paciorkowce) - rozkładając cukry wytwarzają
kwasy, m. in. kwas mlekowy, co powoduje spadek pH. Sprzyja to
demineralizacji szkliwa, jego pękaniu i zapadaniu się, co zapoczątkowuje
proces tworzenia się próchnicy. Następnie może zostać zajęta zębina,
potem miazga zęba, co prowadzi do jej zapalenia i bólu. Jeśli
proces ten nie zostanie odpowiednio szybko zatrzymany miazga obumiera,
a zapalenie przechodzi w głąb, do kości zębodołu i tkanek około
wierzchołkowych.
- Cukry (głównie glukoza, sacharoza i fruktoza) - są najlepszą
pożywką dla bakterii, a więc jednocześnie zagrażają zębom. Również
pod wpływem cukrów bakterie tworzą biofilm i płytkę nazębną, które
także przyczyniają się do próchnicy. Dlatego należy unikać częstych
przekąsek między posiłkami, szczególnie tych bogatych w cukry
(np. słodycze)
- Podatność zębów na próchnicę - jest uwarunkowana genetycznie,
ale również zależna od ilości wapnia i fluoru zapewnionych w okresie
płodowym i w okresie wzrostu dziecka. Takie czynniki jak zaburzenia
wewnątrzwydzielnicze (suchość w jamie ustnej) czy awitaminozy
sprzyjają rozwojowi próchnicy.
- Czas - jeśli w odpowiednio długim czasie występowały wszystkie
powyższe czynniki powstanie próchnicy jest bardzo prawdopodobne
- Higiena jamy ustnej - częste i dokładne mycie pastą zawierającą
fluor oraz oczyszczanie zębów nicią dentystyczną zapobiega rozwojowi
bakterii, płytki nazębnej, a więc samej próchnicy
Ubytki najczęściej powstają:
- na powierzchniach żujących lub pomiędzy zębami
- na odsłoniętych korzeniach zębów (nie są chronione szkliwem)
- wokół istniejących wypełnień i koron
Po zapoczątkowaniu próchnicy, jej dalszy rozwój może przebiegać
w różnym tempie, może zupełnie zatrzymać się, zależnie od prowadzonych
zabiegów higienicznych i podatności zębów. Jednak nie leczona
próchnica może prowadzić do:
- owrzodzenia dziąsła, ropnia zęba
- całkowitego zniszczenia i utraty zęba
- zapalenia i zniszczenia tkanek okołozębowych
- zakażenia krwi
- choroby reumatycznej
- uszkodzenia serca
Leczenie opiera się na usunięciu przez stomatologa uszkodzonych
tkanek i wypełnieniu ubytku specjalnym materiałem. Im szybciej zostanie
powstrzymany proces tworzenia się próchnicy, tym jest to łatwiejsze,
mniej bolesne i pozwala uniknąć powikłań . Przy głębszych ubytkach,
kiedy zapaleniu ulegnie miazga zęba, niezbędne jest leczenie kanałowe.
W cięższych przypadkach konieczny może okazać się zabieg chirurgiczny
lub usunięcie zęba. Dlatego ważna jest profilaktyka, czyli przede
wszystkim właściwe odżywianie się, unikanie spożywania słodyczy
szczególnie między posiłkami, higiena jamy ustnej, a także regularne
przeglądy i leczenie zębów. |
