Skolioza

Skolioza to patologiczne trójpłaszczyznowe wygięcie kręgosłupa ze skręceniem wzdłuż jego osi długiej powyżej 10 stopni. Trzy płaszczyzny w jakich rozpatruje się zniekształcenie to:

• płaszczyzna czołowa (boczne skrzywienie kręgosłupa)
• płaszczyzna strzałkowa (lordo- lub kifo- skolioza)
• płaszczyzna pozioma (rotacja i torsja kręgów)

Skoliozy czynnościowe są to skrzywienia nieutrwalone, które znikają po usunięciu przyczyny skrzywienia (np. różna długość kończyn, przykurcz stawów biodrowych).
Skoliozy strukturalne powstają w okresie wzrostu i są skrzywieniami w trzech płaszczyznach. Przyczyny większości skolioz strukturalnych są nie znane. Mówi się wtedy o skoliozach idiopatycznych. W takich przypadkach wyklucza się złą postawę, niewłaściwe nawyki jedzenia i siedzenia, noszenie teczki w jednym ręku lub plecaka na jednym ramieniu jako przyczyny skrzywienia. Skoliozy mogą być wrodzone lub nabyte zarówno podczas choroby jak i przez złe nawyki. Oprócz skoliozy idiopatycznej wyróżnić można inne, o znanej przyczynie:

• kostnopochodne - np. nieprawidłowa postawa stojąca i siedząca, szczególnie w okresie wzrostu, wtedy kości są podatne na wpływ obciążenia
• nerwopochodne - np. porażenia, niedowłady
• mięśniowopochodne - np. dystrofie

Objawy skoliozy to:

• kręgosłup wygięty na bok, najczęściej w prawo w części piersiowej
• bark wystaje z jednej strony do przodu i ku górze
• niesymetryczne trójkąty taliowe
• jedno z bioder może byś przemieszczone ku górze i do przodu
• przy dużych skrzywieniach złe dopasowanie odzieży
• garb żebrowy - jedna strona klatki piersiowej wystaje do tyłu
• cofnięcie jednej piersi u kobiet

Źle leczone lub nie leczone skoliozy mogą prowadzić do:

• ograniczenia wydolności fizycznej pacjenta
• nasilenia problemów neurologicznych
• kalectwa
• niewydolności krążeniowo-oddechowej i przedwczesnej śmierci
• zmniejszenia pojemności życiowej płuc w związku ze zmniejszeniem pojemności klatki piersiowej po jednej stronie (jedno płuco w ogóle przestaje pełnić funkcje oddechowe, ulec może marskości, a drugie przejmuje jego funkcje i ulega częściowej rozedmie)
• przemieszczenia serca i dużych naczyń krwionośnych, zaburzenia ich funkcji
• ucisk narządów w jamie brzusznej na skutek zmniejszenia jej pojemności i obniżenia przepony
• oszpecenie i problemy psychologiczne

Skoliozę diagnozuje się za pomocą badania rentgenowskiego. Stosowane są również różne metody komputerowe. Leczenie postawy skoliotycznej, czyli skrzywienia do 10 stopni może opierać się na rehabilitacji (gimnastyce korekcyjnej). Skrzywienia większe, do 40 stopni, leczy się za pomocą gorsetu ortopedycznego. W skrzywieniach powyżej 40 stopni, szczególnie jeśli postępują, wykonuje się leczenie chirurgiczne.